MCP Stateless Oluyor! 2026-07-28 Spesifikasyonu Ne Değiştiriyor?

Model Context Protocol'ün yeni spesifikasyonu yayınlandı ve protokolün çekirdeği artık stateless. Bu yazıda handshake'in kaldırılmasını, MRTR modelini, header tabanlı yönlendirmeyi ve MCP sunucusu geliştirenler için pratikte nelerin değiştiğini inceliyorum.

MCP Stateless Oluyor! 2026-07-28 Spesifikasyonu Ne Değiştiriyor?

Dün MCP nedir yazısında protokolün temellerini anlatmıştım; bugün de taze bir gelişme üzerinden devam ediyorum. MCP ekibi, 2026-07-28 spesifikasyon sürümünü duyurdu ve bu sıradan bir sürüm değil: protokolün çekirdeği stateful’dan stateless’a geçiyor. Dört resmi SDK (TypeScript, Python, Go, C#) yeni sürümü şimdiden destekliyor; Rust SDK de beta olarak kervana katıldı.

Neden bu kadar önemli? Çünkü bu değişiklik, MCP’nin “geliştirici bilgisayarında çalışan hobi aracı” kimliğinden “üretimde ölçeklenen altyapı” kimliğine resmen geçişi. Gelin maddelere bakalım.

Handshake öldü, yaşasın kendi kendini tanımlayan istekler

Bugüne kadar bir MCP oturumu el sıkışmayla başlıyordu: istemci initialize çağrısı yapar, sunucu yeteneklerini söyler, oturum kimliği oluşur ve sonraki her istek bu oturuma bağlanırdı. Lokal stdio senaryosunda hiç sorun değil — alt süreç zaten sizin, durum bellekte.

Ama uzak sunucularda bu model tam bir baş ağrısıydı. Oturum durumu bir sunucu instance’ında yaşadığı için load balancer arkasında N tane instance koyduğunuzda ya sticky session ya da paylaşımlı bir durum deposu (Redis gibi) gerekiyordu. Ben bunu taş kağıt makas oyunumun Socket.IO altyapısında bizzat yaşıyorum — Redis adapter tam da bu yüzden var. Gerçek zamanlı bir oyun için bu bedel kaçınılmaz; ama “aracı çağır, cevabı al” iş modeline sahip MCP için gereksiz yüktü.

Yeni spesifikasyonda initialize/initialized el sıkışması ve oturum kimlikleri tamamen kaldırıldı. Her istek; protokol sürümünü, istemci kimliğini ve yeteneklerini metadata içinde kendisi taşıyor. Sonuç: herhangi bir istek herhangi bir instance’a düşebilir, paylaşımlı depo gerekmez. Sunucularınızı sıradan stateless HTTP servisi gibi yatayda ölçekleyebilirsiniz — serverless’a bile rahat oturur.

MRTR: Sunucu soru sormak için artık akış tutmuyor

Eski modelde sunucu, işlem ortasında kullanıcıdan girdi istemek için (elicitation) istemciye doğru istek gönderebiliyordu — bu da açık bir stream gerektiriyordu. Stateless dünyada açık stream olmayacağına göre yeni bir mekanizma gerekti: Multi Round-Trip Requests (MRTR).

Mantık şu: sunucu, kullanıcıdan bilgi gerekiyorsa isteği input_required sonucuyla bitiriyor ve neye ihtiyacı olduğunu söylüyor. İstemci kullanıcıdan cevabı alıp isteği bu cevapla yeniden gönderiyor. Yani “bağlantıyı açık tut, ben sana sorarım” modelinden “eksik varsa söyle, ben tekrar gelirim” modeline geçiş. HTTP’nin kendi tarihine benzemesi tesadüf değil — stateless çekirdek + tekrar denenebilir istekler, ölçeklenen her protokolün vardığı nokta.

Gateway’ler için güzel haber: Header tabanlı yönlendirme

Metod ve araç adları artık HTTP header’larında da taşınıyor (Mcp-Method, Mcp-Name). Küçük bir detay gibi duruyor ama şirket içi MCP gateway’i kuranlar için büyük konfor: yönlendirme ve yetkilendirme kararı için JSON gövdesini parse etmek zorunda değilsiniz. “Bu kullanıcı delete_record aracını çağırabilir mi?” sorusu artık body’e hiç bakmadan, edge’de cevaplanabiliyor.

Bunun yanında araç/kaynak listeleri de önbelleklenebilir hale geldi: liste cevapları ttlMs ve cacheScope alanları taşıyor. Her oturumda tools/list çağırıp aynı cevabı almanın maliyeti nihayet ortadan kalkıyor.

Diğer önemli başlıklar

  • Yetkilendirme sıkılaştı: RFC 9207 issuer doğrulaması geldi; Dynamic Client Registration yerini Client ID Metadata Documents yaklaşımına bırakıyor ve kimlik bilgileri artık veren sunucuya bağlanıyor. Geçen yazıda “MCP’nin güvenlik tarafı ciddiyet ister” demiştim; ekip de aynı fikirde belli ki.
  • Tasks resmi uzantı oldu: Uzun süren işler için deneysel durumdaki Tasks, tasks/get ve tasks/update polling metodlarıyla resmi uzantıya dönüştü. Stateless dünyayla uyumlu: “işi başlat, arada sor” modeli.
  • Vedalaşmalar: Roots, Sampling, Logging ve eski HTTP+SSE taşıması resmen deprecated. Panik yok — en az 12 aylık geçiş pencereleri tanımlı.

Sunucu geliştirenler için pratik özet

Önceki yazıda yazdığımız gibi basit, SDK üzerinden giden bir sunucunuz varsa muhtemelen hiçbir şey yapmanıza gerek yok; SDK’yı güncellediğinizde protokol detayını o hallediyor. Elle transport yönetiyorsanız, oturum durumuna güveniyorsanız veya Sampling/Roots kullanıyorsanız 12 aylık pencereyi planlamaya şimdiden başlayın.

Bir de ölçek verisi: dört Tier 1 SDK’nın toplam indirmesi ayda ~500 milyona ulaşmış; TypeScript ve Python SDK’ları tek başlarına 1’er milyar toplam indirmeyi geçmiş durumda. Kasım 2024’te duyurulan bir protokol için iki yıldan kısa sürede gelinen nokta bu.

Kapanış

Bu sürüm, MCP’nin olgunlaşma hikayesindeki en net dönemeç: hobi projelerinin toleranslı dünyasından, load balancer’ların ve güvenlik ekiplerinin acımasız dünyasına bilinçli bir geçiş. Protokol tasarımıyla ilgileniyorsanız orijinal duyuruyu mutlaka okuyun — stateless mimariye geçişin gerekçeleri ders niteliğinde.

Görüşmek üzere. ✌️